SUBMISSIONS

SUBMISSION DETAIL

Emre PINARBAŞI, Naci PARLAR
 


Keywords:



KEMANİ CEVDET ÇAĞLA’NIN TAKSİM SES KAYITLARI KAPSAMINDA TÜRK MÜZİĞİ PERDE VE ARALIK KULLANIMI ANLAYIŞI
 
Öz: Amaç: Bu çalışmada XX. yüzyıl Türk Müziği saz icracılarından kemani Cevdet Çağla’nın günümüze dek ulaşmış taksim formundaki ses kayıtları bağlamında sanatçının icrası neticesinde perde ve aralık kullanımı ortaya çıkarılarak bu perde kullanımlarını Arel-Ezgi-Uzdilek ses sisteminde belirtilen nazariyatla karşılaştırılması amaçlanmaktadır. Metot: Bu çalışma taksim kayıtlarından elde edilecek verilerin sayma, sıralama, ortalama alma ve yüzde alma gibi istatistiksel metodlarla incelemeye dayalıdır. Müzikteki sesleri sayısal olarak ifade edebilmek mümkün olduğundan istatistiksel yöntemler müzikal analizde kullanılmıştır. Analiz sonrasında elde edilen verilerle de eldeki tüm veriler karşılaştırma yolu ile incelenerek sonuç elde edilmeye çalışılmıştır. Bulgular: Cevdet Çağla’nın keman taksimlerinin Bilge Miraç Atıcı’nın yüksek lisans tezi projesi olarak hazırlamış olduğu MakamBox yazılımı ile analizi sonrasında Arel-Ezgi-Uzdilek ses sisteminde bulunmayan aralık değerlerine denk gelen perde ve aralık kullanımları tespit edilmiştir. Sonuç: Çıkan veriler sonucunda Arel-Ezgi-Uzdilek ses sisteminde bulunmayan perde ve aralıklarla karşılaşılmıştır. Cevdet Çağla’nın icrası örneğinde olduğu gibi günümüz kullanılan nazariyat sisteminde tüm makam teorilerinde benzer şekilde Arel-Ezgi-Uzdilek ses sistemine sayısal olarak denk düşmeyen, değiştirme işaretleriyle gösterilemeyen perdelerin ifade edilebilmesinde imkânsızlıklar yaşanmaktadır. Bu imkânsızlıkların giderilebilmesi, eski ve mevcut icraların daha iyi ifade edilebilmesi, müzikolojik olarak daha iyi analiz edilebilmesi, usta-çırak ilişkisinin daha nice seneler sonrasına sağlıklı şekilde nazari olarak aktarılabilmesi için Türk müziği ses sistemi nazariyatının güncellenerek yeniden ortaya koyulmasına ihtiyaç duyulduğu öngörülmektedir.

Anahtar Kelimeler: Türk Müziği, Makam, Nazariyat, Müzikoloji, Yorumculuk