BİLDİRİLER

BİLDİRİ DETAY

Nezahat ÇETİN, Emine KOCA
TARİHİ TİYATRO KOSTÜMLERİNİN ORİJİNAL FORMLARA UYGUNLUĞU VE SEYİRCİ AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ
 
Tarihin eski çağlarına dayanan eğlence kültürü çok değişik formlarda yer almış ve zaman içinde insanlarda farklı duygular yaratan bir sanat türü haline ulaşmıştır. Var olmayla başlayan yaşam mücadelesi, inanç kültürü ve insanın doğayı anlama isteğinin, bir takım ritüellerin ve oyunların başlangıcı olduğu ve zamanla sosyal yaşamın bir parçası haline geldiği savunulan görüşler arasında yer almaktadır. Tiyatro, film, opera, bale ve müzikal gibi sahne sanatlarının bütünlüğü içinde kostümün genel anlamda sağladığı katkının yanı sıra daha derinlerde bir yeri olduğu söylenebilir. Kostüm basit anlamıyla bir giysiyi tanımlasa da sahne sanatlarında kullanıldığında daha karmaşık bir olguyu ifade etmektedir. Özellikle tarihi tiyatro oyunlarında karakterlerin kostümlerinin ait olduğu dönemin orijinal giyim tarzı ve özelliklerini taşıması, seyircinin kendini o zaman dilimi içindeymiş duygusuyla oyunu izlemesini sağlayabileceği gibi oyuncuların performanslarına da olumlu katkıları olacaktır. Ayrıca, söz konusu dönemin sosyal ve kültürel özellikleri hakkında da doğru bilgiler sunularak seyircinin kültürel farkındalığının artırılmasına olanak sağlanacaktır. Bu nedenle, tiyatro kostümlerinin orijinal formlarını yansıtan nitelikte hazırlanması seyirci ve oyuncular açısından olduğu kadar tarihi bilinç açısından da önem arz etmektedir. Ancak, tarihi oyunlarda zaman zaman seyircinin ilgisini çekmek ve görselliği artırma kaygıları içinde yapıldığı düşünülen orijinal formlarından uzaklaşmış kostümlerin kullanıldığı, bu uygulamanın seyirci üzerinde nasıl etkileri olduğu tartışılması gereken bir problem olarak görülmüş ve bu araştırmanın çıkış noktasını oluşturmuştur. Çalışmada, ‘’Don Giovanni ve Uşağı Pulcinella’’adlı tarihi oyunun kostümlerinin döneminin orijinal kostümlerinin özelliklerini taşıyıp taşımadığı ve seyirciler üzerindeki etkilerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. İki bölümden oluşan araştırmanın ilk bölümünde konu ve oyunla ilgili literatür bilgilerine yer verilmiş, dönemin orijinal kostüm özellikleri incelenmiştir. İkinci bölümde ise araştırmacılar tarafından hazırlanan ölçme aracı tiyatro oyunlarını düzenli takip eden 62 izleyiciye uygulanarak, izleyicilerin görüşleri alınmış, elde edilen veriler değerlendirilmiş ve yorumlanmıştır. Araştırma sonucunda; oyun kostümlerinin dönem giysi formlarını tam olarak yansıtmadığı görülmesine rağmen, izleyicilerin önemli kısmının oyundaki kostümleri beğendikleri ve kostümlerin dönemin orijinal formlarını yansıttığını düşündükleri belirlenmiştir. Profesyonel bakış açısına göre dönemin giysi formlarını yansıtmada yetersiz olan kostümlerin, seyirci tarafından yeterli görülmesinin nedenleri üzerinde durularak tartışılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Tiyatro, Kostüm, Oyun, Oyuncu, Seyirci



 


Keywords: