BİLDİRİLER

BİLDİRİ DETAY

Ülkü ELİUZ
İBRAHİM ALAATTİN GÖVSA’NIN ŞİİRLERİNDE ANLAM AKTARICI ÖĞE OLARAK VATAN
 
Türk edebiyatının klasikleşmiş tasnifi içinde en fazla kabuk ve öz değiştirdiği devre Tanzimat’tan günümüze kadarki birçok edebi ekoller, anlayışlar ve tarzların görüldüğü devredir. Kültür hayatındaki buhranların, arayışların rolünün etkin olduğu bu süreçte yazınsal zeminde yeni arayışlar, köklü değişmeler ve değişimler süreklilik kazanır. Şairlik ve sanatkârlık iddiasında bulunmayan fakat eser verdiği her türde başarılı bir çizgiye ve yere ulaşmayı başaran İbrahim Alaettin Gövsa özgün şiirleri ve psikolojik, pedagojik, ansiklopedik, biyografik, mizahi çalışmaları ile alt yapısını edebiyatın oluşturduğu farklı bir yapının temsilcisi olur. 1889'da İstanbul'da doğan sanatkar, farklı devir ve rejimleri yaşayan bir aydın olarak imparatorluktan milli devlete geçiş sürecine pedagojik ve ansiklopedik çalışmalar yaparak katkıda bulunmayı seçer. Türk edebiyat tarihine farklı türlerdeki 35 eser ile katkıda bulunan sanatkar, hükümet tarafından Çanakkale Savaşı'nın büyüklüğünü gelecek nesillere aktarma amacı ile görevlendirilen şair ve sanatkârlarla birlikte cepheye gittiğinde orada gördüklerini “Çanakkale İzleri” adlı kitapta yer alan şiir formundaki 17 metin ve ‘Sulh ve Harp’ isimli bir perdelik tiyatro eseri ile kaydeder. Milli bir mistik kimliği ile on gün kadar savaş meydanlarını gezen Gövsa’nın bu metinlerinde vatan, herhangi bir toprak değildir, anlam aktarıcı öğeler bütünü işlevi ile hem simge değer hem de olgusal mekan niteliğindedir. Milletin varoluş mücadelesinin sebebi ve sonucu konumundaki vatanın tüm kutsal değerler dizgesini ve erdemleri içererek oluşturduğu anlam evreninin öyküsü bu kitaptaki eserler aracılığıyla yansıtılır. Bu çalışmada, milleti millet yapan değerler sisteminin en asli simgesi niteliğindeki vatan olgusu, İbrahim Alaettin Gövsa’nın “Çanakkale İzleri” adlı eserlerindeki yansımaları bağlamında tematik bakımdan tahlil edilecektir. Böylece yapıcı ve yaratıcı değerlerini taşıyan ve yansıtan milli yaşamın göstergeleri, dinin, namusun, birliğin, ülkünün anlamını bulduğu bu kutsal imge üzerinden geçmiş-umut-gelecek diyalektiğinde belirginleştirilecektir.

Anahtar Kelimeler: İbrahim Alaettin Gövsa, “Çanakkale İzleri”, Vatan, Geçmiş, Gelecek, Umut



 


Keywords: